• 26 февруари 2018
  • Вести денес: 0

 

Прашањето што ми го постави Емануел Ристески од Прилеп, додека кај него си купував див снепер, ме однесе во неубави размисли: „Дали не мислиш дека Али Ахмети освојува нови пазари за албанскиот јазик?“

Без одговор си заминав од бучниот Викторија Маркет со подзината уста.

Емануел или Мане, како што си го викаат пријателите, не е обичен трговец со морска риба. Дипломирал на Вишата економска школа во Прилеп само една година пред Никола Груевски. Не ги продолжил студиите туку повторно заминал во туѓина. Разумен татко на четворица синови што се изразуваат на англиски, но и на македонски јазик како да се родени во Старикрај. Највозрасниот Димитар или Џими (16) пее како некогашниот прилепски славеј Јован Брмбески.

Побрзав да се доберам на клупа спроти океанот и загледан во брановите си поставив уште неколку слични прашања: „Што очи барав на крај на светот да издавам неделни весници, освен да најдам пазар за македонскиот јазик?„ Или: „Што сака Зоран Заев со милион тегли ајвар и малиџано во Австралија ако не бара нов пазар?“ Или: „Зошто се обедини Европа ако не беше идејата за големиот пазар?“

Па кој е најмудар во случајов?

Ќе се излаже секој што ќе покаже со прст на мене. Не само што остарев во овие три децении отаде морињата, и веќе не можам да се разберам со пребрзата асимилација, туку и весниците ми ги читаат само постари генерации. Патиштата на тие наши луѓе од ендемските печалбарски региони, како Пелагонија, Демир Хисар, Мариово, Преспа, Македонски Брод, Копачка, Малесија, Дримкол, Дебарца, водат право на гробишта. Биолошкиот живот нема милост туку само почеток и крај.

Младите наши поколенија се Австралијанци и по раѓање и по култура. Англискиот им е мајчин јазик. Само исклучителни родители како Мане на децата им ја вдахнуваат својата духовна задужбина.

Конечно, денес издавањето весници е најнеизвесната индустрија во светот. И „Њујорк тајмс“ годинава изгуби 200 илјади читатели, па што да речам јас со моите илузии за одржувањето на нашите културни и јазични традиции кај раселените.

Епитетот најмудар што тргнал да освојува пазари, било за ајвар или за својот мајчин јазик, останува само за Зоран Заев и Али Ахмети. Првиот си усовршил производ наречен „Мамас“ кој се бара на пазарот и носи добивка, а пак вториот си обезбедил силно политичко влијание, станал незаменлив партнер на сите македонски влади.

Ајде полека да резимираме. Ќе си речете Зоран Заев е најмудар не само затоа што е одличен стопанственик туку и затоа што е премиер во својата обожавана фаза. Од неговата уста сега излегуваат само медени зборови, како да е некој проповедник. Но ќе се излажете ако се обложите на него. Во Австралија без исклучок сите консументи на ајварот „Мамас“ се постари луѓе, доселени од Македонија, исто како читателите на моите весници. Прашање на време е кога трговците ќе му јават: „Зоки, не праќај веќе тегли со ајвар, младите не го јадат, а постарите изумреа“.

Прашањето што ми го постави агилниот Мане: „Дали не мислиш дека Али Ахмети освојува нови пазари за албанскиот јазик?“ не е тривијално, како што тој Али не е обичен келнер вратен од Швајцарија. Си создаде поволна клима за преуредување на Македонија во прилог на идните генерации. Херој во воени услови - херој во цивилни.

Да му се восхитуваш со каква леснотија ќе освои нов пазар за албанскиот јазик, наспроти шупелките во нашите редови.

А пак тој, јазикот, не оди без декорации: знамиња, попевки, напевки, силни инвестиции за измени во иконографијата на теренот. Прашање на време е кога стихот на славниот наш поет „И планините пеат на македонски“ ќе доживее трансформација. Е, не пеат веќе, со право ќе рече Али.

Додека Македонците за секој духовен производ ќе чекаат во редови пред Министерството за култура, затоа што малиот пазар ќе стане уште помал и ѓаволски комплициран, Албанците ќе си доаѓаат од матичната држава на тој јазик со вишокот на своите културни производи. Не само речници, лексикони, енциклопедии туку и сите други нишани од сферата на јазикот. Исто како Србите кои до 1965 година располагаа со 90 проценти од нашиот пазар со книги, весници, учебници, музикалии.

И јазичниот пазар е немилосрден исто како секој друг пазар. Ако си сматок нема да те купат ни твоите. Но за тоа по неколку дена. Сакам уште еднаш да се навратам на темата од колумната „Груевски не мора да ја потроши Македонија“ објавена на Плусинфо пред повеќе години.

Се плашам дека следниот пат кога ќе отидам по снепер кај Емануел Ристески, тој ќе ми постави некое поделикатно прашање: „Дали на виталните народи светот останува?“ Или пак нешто погорчливо: „Дали ние Македонците доживеавме афирмација и декаденција за помалку од сто години?“ 

 

ОСТАНАТО ОД КОЛУМНИ

Македонската регионална политика - прилог кон потребата за нејзино подолгорочно дефинирање

На Балканот се создава нов (гео) политички распоред кој радикално за долг период ги менува политичките состојби и констелации од било кога во досегашната историја.

Заев конечно во елемент, „преторијанците“ во паника

Е баш јебитачно, што би рекол оној куртонот над куртоните – додека сите очекуваа премиерот да ја поддржи харангата против оние што го критикуваат, тој најави реконструкција на Владата.

Заев се враќа дома?!

Посебно бев лут што една искрена моја поплака до премиерот заврши неуспешно и со доза на одмазда од страна на критикуваниот, т.е. Извршителот. И тогаш се сетив на стих од познатиот албански поет Миѓени: „Трај ти петеле востаник!“ И траев.

Болниот има само една желба

НАТО никогаш нема да ги реши нашите сопствени проблеми со вмровскиот фашизам, со нефункционалните институции на државата, и, конечно, со нашата општествена декапацитираност да ги решаваме сопствените проблеми.

Скок од височина од балканскиот гроб

Во преговорите за името Македонија не го брани својот идентитет, туку го гради. Ова е најдлабокото проникнување во суштината на македонската тековна егзистенција. И во перспективите.

Чувство за навредување

Како тој убав манир престана да важи кога се во прашање Македонците? Дали некој помислува на нашите национални чувства и имаме ли ние право на нив?

Заложничка драма

Патот до пеколот е секогаш поплочен со добри намери, како што рече еден плочкар, кој не го сфати вицот.

Како „малиот Мицковски“ ја замислува политиката

Се плашам дека овој или кратко ќе трае или неславно ќе заврши. Можеби и двете.

Пачавра - писание

Оние 200 будали се чини се турнати напред само да ја брануваат јавноста и да ги оттргнат погледите од тајните планови и инфилтрации што се случуваат вон вниманието на критичката заедница. Тие се одамна прочитана книга-пачавра.

Корупција – темно петно на политиката

Како и сè друго и во оваа сфера постои друга страна од моралноста, која, без оглед за каков општествено-политички систем станува збор, и без оглед на исклучоците од правилото, се јавува како константа - Моќта опива!

НАЈЧИТАНИ