• 24 ноември 2017
  • Вести денес: 33

 

Прашањето што ми го постави Емануел Ристески од Прилеп, додека кај него си купував див снепер, ме однесе во неубави размисли: „Дали не мислиш дека Али Ахмети освојува нови пазари за албанскиот јазик?“

Без одговор си заминав од бучниот Викторија Маркет со подзината уста.

Емануел или Мане, како што си го викаат пријателите, не е обичен трговец со морска риба. Дипломирал на Вишата економска школа во Прилеп само една година пред Никола Груевски. Не ги продолжил студиите туку повторно заминал во туѓина. Разумен татко на четворица синови што се изразуваат на англиски, но и на македонски јазик како да се родени во Старикрај. Највозрасниот Димитар или Џими (16) пее како некогашниот прилепски славеј Јован Брмбески.

Побрзав да се доберам на клупа спроти океанот и загледан во брановите си поставив уште неколку слични прашања: „Што очи барав на крај на светот да издавам неделни весници, освен да најдам пазар за македонскиот јазик?„ Или: „Што сака Зоран Заев со милион тегли ајвар и малиџано во Австралија ако не бара нов пазар?“ Или: „Зошто се обедини Европа ако не беше идејата за големиот пазар?“

Па кој е најмудар во случајов?

Ќе се излаже секој што ќе покаже со прст на мене. Не само што остарев во овие три децении отаде морињата, и веќе не можам да се разберам со пребрзата асимилација, туку и весниците ми ги читаат само постари генерации. Патиштата на тие наши луѓе од ендемските печалбарски региони, како Пелагонија, Демир Хисар, Мариово, Преспа, Македонски Брод, Копачка, Малесија, Дримкол, Дебарца, водат право на гробишта. Биолошкиот живот нема милост туку само почеток и крај.

Младите наши поколенија се Австралијанци и по раѓање и по култура. Англискиот им е мајчин јазик. Само исклучителни родители како Мане на децата им ја вдахнуваат својата духовна задужбина.

Конечно, денес издавањето весници е најнеизвесната индустрија во светот. И „Њујорк тајмс“ годинава изгуби 200 илјади читатели, па што да речам јас со моите илузии за одржувањето на нашите културни и јазични традиции кај раселените.

Епитетот најмудар што тргнал да освојува пазари, било за ајвар или за својот мајчин јазик, останува само за Зоран Заев и Али Ахмети. Првиот си усовршил производ наречен „Мамас“ кој се бара на пазарот и носи добивка, а пак вториот си обезбедил силно политичко влијание, станал незаменлив партнер на сите македонски влади.

Ајде полека да резимираме. Ќе си речете Зоран Заев е најмудар не само затоа што е одличен стопанственик туку и затоа што е премиер во својата обожавана фаза. Од неговата уста сега излегуваат само медени зборови, како да е некој проповедник. Но ќе се излажете ако се обложите на него. Во Австралија без исклучок сите консументи на ајварот „Мамас“ се постари луѓе, доселени од Македонија, исто како читателите на моите весници. Прашање на време е кога трговците ќе му јават: „Зоки, не праќај веќе тегли со ајвар, младите не го јадат, а постарите изумреа“.

Прашањето што ми го постави агилниот Мане: „Дали не мислиш дека Али Ахмети освојува нови пазари за албанскиот јазик?“ не е тривијално, како што тој Али не е обичен келнер вратен од Швајцарија. Си создаде поволна клима за преуредување на Македонија во прилог на идните генерации. Херој во воени услови - херој во цивилни.

Да му се восхитуваш со каква леснотија ќе освои нов пазар за албанскиот јазик, наспроти шупелките во нашите редови.

А пак тој, јазикот, не оди без декорации: знамиња, попевки, напевки, силни инвестиции за измени во иконографијата на теренот. Прашање на време е кога стихот на славниот наш поет „И планините пеат на македонски“ ќе доживее трансформација. Е, не пеат веќе, со право ќе рече Али.

Додека Македонците за секој духовен производ ќе чекаат во редови пред Министерството за култура, затоа што малиот пазар ќе стане уште помал и ѓаволски комплициран, Албанците ќе си доаѓаат од матичната држава на тој јазик со вишокот на своите културни производи. Не само речници, лексикони, енциклопедии туку и сите други нишани од сферата на јазикот. Исто како Србите кои до 1965 година располагаа со 90 проценти од нашиот пазар со книги, весници, учебници, музикалии.

И јазичниот пазар е немилосрден исто како секој друг пазар. Ако си сматок нема да те купат ни твоите. Но за тоа по неколку дена. Сакам уште еднаш да се навратам на темата од колумната „Груевски не мора да ја потроши Македонија“ објавена на Плусинфо пред повеќе години.

Се плашам дека следниот пат кога ќе отидам по снепер кај Емануел Ристески, тој ќе ми постави некое поделикатно прашање: „Дали на виталните народи светот останува?“ Или пак нешто погорчливо: „Дали ние Македонците доживеавме афирмација и декаденција за помалку од сто години?“ 

 

ОСТАНАТО ОД КОЛУМНИ

Langsam, господине Заев

Langsam, господин Заев, во вашата демонстрација на добра волја. Langsam, langsam über alles.

Пиарчење

Никако не е во ред владините пи-ар служби да служат за вработување партиски кадри, „шарени револуционери“, „фејсбук активисти“ и други „заслужни“ по која било основа. Крајно време е Заев да ја слушне вистината и да заведе ред и поредок.

Неуморниот прес центар на ВМРО-ДПМНЕ

Прес центарот на ВМРО-ДПМНЕ е внимателен и буде, што покажува дека агитпроп апаратот на ВМРО-ДПМНЕ е сѐ уште во добра кондиција, иако многу конфузен, но тоа не е новост.

Законот за јазиците да се одложи за најмалку три години

Треба да се одложи додека не се постигне граѓанска еднаквост на социјален план, односно додека апсолутното мнозинство граѓани од сите етнички заедници не изградат платформа за хармоничен соживот.

Последните алатурка и алафранга дилеми во Македонија

Алатурка е скоро заборавен италијански израз од последното столетие , и се однесува на моделот, видот на облеката, музиката, храната, општественото уредување, мерењето на времето... Западното е алафранга, источното е алатурка.

БПЦ нема да влезе во раскол заради МПЦ

Прашањето на спорот меѓу МПЦ и СПЦ, сепак, ќе се решава со добра волја и со консензус на сите православни цркви, при што водечки збор, се разбира, ќе имаат највлијателните. Бугарската, сепак, не е меѓу нив.

Слуги на структурите

Сигурно никој не верува дека конакот во с. Согле и некои други ситни поправки и приправки чинат фантастични 11 милиони евра.

Да не го мести некој струмичанецот?

Можеби, оваа изненадувачка црквена екскурзија е токму поради тоа, што некој е вознемирен што евроатлантската приказна ни врви толку добро? Затоа и си мислам дека некој му го мести на струмичанецот.

Крстовите!

Да се преиспита кои железни крстови се нелегално подигнати, без одлагање да бидат демонтирани и продадени како старо железо, а парите да им бидат поделени за школување на децата без родители, без разлика на верска или национална припадност

Апсурдистанци од Македонија

Територијата на РМ ќе биде постојано под будното око на авионите на Алијансата, а Алијансата од своја страна ќе остане и најкредибилниот гарант на македонските граници, територијалниот суверенитет и интегритетот на државата.

НАЈЧИТАНИ